Côn Sơn - Kiếp Bạc: lịch đi một ngày, vé và đường đi
Côn Sơn và Kiếp Bạc cách nhau khoảng 9 km, vừa một chuyến đi trong ngày: sáng lên núi thông, leo bậc đá tới Bàn Cờ Tiên khi trời còn mát, chiều ghé đền thờ Trần Hưng Đạo bên sông Lục Đầu. Từ trung tâm Hải Phòng chạy xe chừng hơn một tiếng.
9 phút đọc
Bậc đá dẫn lên đền thờ Nguyễn Trãi trong khu di tích Côn Sơn.
Một bên là núi thông, chùa cổ và con suối Nguyễn Trãi từng ngồi làm thơ. Bên kia là đền thờ Trần Hưng Đạo nhìn ra khúc sông nơi sáu dòng nước gặp nhau. Côn Sơn là chuyện thiền phái Trúc Lâm và những năm ở ẩn của một nhà thơ, Kiếp Bạc là chuyện căn cứ thủy bộ chống quân Nguyên Mông.
Một ngày ở Côn Sơn - Kiếp Bạc trông thế nào
Hai khu nằm hai phía một vùng đồi, đi xe chừng mười lăm phút. Tụi mình gợi ý lên Côn Sơn trước, vào buổi sáng: chùa, giếng, tháp nằm sát nhau dưới chân núi, rồi leo bậc đá lên Bàn Cờ Tiên khi nắng chưa gắt; lên, nghỉ, xuống lối khác qua Thạch Bàn mất chừng nửa ngày. Chiều sang Kiếp Bạc: đền nằm trên mặt bằng, một hai tiếng là đủ thắp hương, xem các gian thờ, ra bờ sông. Đi từ Hà Nội thì làm ngược lại, vì Kiếp Bạc gần phía Hà Nội hơn.
Để leo núi, tụi mình gợi ý tháng 10 tới tháng 12 hoặc tháng 4, khi trời Hải Phòng mát và ít mưa hơn giữa hè; tháng 2, 3 nồm ẩm, bậc đá dễ trơn.
Chùa Côn Sơn và đường lên Bàn Cờ Tiên
Chùa Côn Sơn (Côn Sơn Thiên Tư Phúc tự, dân gian gọi chùa Hun) là một trung tâm của thiền phái Trúc Lâm, nơi Tổ Huyền Quang về trụ trì từ năm 1330. Sau chùa là Giếng Ngọc, nước trong nhìn thấu đáy, và Đăng Minh bảo tháp đặt xá lị của ông.
Từ khu tháp, đường lát đá đi thẳng lên đỉnh qua rừng thông. Núi Côn Sơn cao gần 200 m nhưng gần như toàn bậc: hàng trăm bậc, khoảng một giờ leo tùy thể lực, nên đi chậm và nghỉ vài lần. Bên phải từng có một lối mòn xa hơn nhưng ít dốc, qua Thạch Bàn và nền nhà cũ của Nguyễn Trãi; lối có thể đã đổi, xem sơ đồ ở cổng.
Trên đỉnh là một khoảng đất bằng gọi là Bàn Cờ Tiên, có nhà bia tưởng niệm Nguyễn Trãi (Vọng giang đình, xây năm 1992), nhìn xuống được cả vùng Côn Sơn. Đây là đoạn đáng công nhất: rừng thông che gần hết đường lên, tới đỉnh mới mở ra một khoảng trời.
Thạch Bàn, Thanh Hư Động, đền thờ Nguyễn Trãi
Bên suối Côn Sơn có hai phiến đá phẳng gọi là Thạch Bàn, tảng lớn rộng chừng 6 m, dài 26 m, tương truyền là chỗ Nguyễn Trãi ngồi làm thơ. Cạnh đó là nền nhà cũ nơi ông sống những năm 1435-1442. Mùa khô, suối có lúc chỉ còn lòng đá.
Thanh Hư Động nghe như tên hang, nhưng núi ở đây là núi đất. Đó là cả một vùng sườn núi nơi Tư đồ Trần Nguyên Đán, ông ngoại Nguyễn Trãi, dựng chỗ nghỉ; đền thờ ông giờ gọi là Thanh Hư linh từ. Đền thờ Nguyễn Trãi trong ảnh bìa nằm dưới chân núi Ngũ Nhạc, khánh thành năm 2002.
Đền Kiếp Bạc: nơi thờ Đức Thánh Trần
Đền Kiếp Bạc thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn cùng gia quyến, nằm giữa thung lũng núi Rồng, trên đất hai làng Vạn Yên (tên nôm là Kiếp) và Dược Sơn (Bạc), nhìn ra sông Lục Đầu. Thế đất nối cả đường thủy lẫn đường bộ ấy là lý do Trần Hưng Đạo chọn Vạn Kiếp làm căn cứ chống quân Nguyên Mông.
Đền khác hẳn Côn Sơn: ít đi bộ, nhiều không khí lễ bái, ngày rằm, mùng một rất đông người dâng lễ. Nếu còn sức, đi thêm chừng 800 m về phía đông nam tới Sinh từ bên sông Lục Đầu, hoặc lên chùa - đền Nam Tào, Bắc Đẩu trên núi Dược Sơn. Trong điện thờ, nên hỏi người trông đền trước khi chụp ảnh.
Một phần của di sản thế giới Yên Tử
Ngày 12/7/2025, tại kỳ họp thứ 47 ở Paris, UNESCO ghi danh Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là di sản thế giới. Quần thể trải qua Quảng Ninh, Bắc Ninh và Hải Phòng, xoay quanh thiền phái Trúc Lâm: Côn Sơn và Yên Tử là hai chặng của cùng một câu chuyện.
Lễ hội mùa xuân và mùa thu
| Dịp | Âm lịch | Có gì |
|---|---|---|
| Hội xuân Kiếp Bạc | 15-20 tháng Giêng | Dâng hương, tế lễ; đấu vật, cờ người, hát quan họ |
| Hội xuân Côn Sơn, giỗ Tổ Huyền Quang | 16-23 tháng Giêng | Rước nước, mộc dục, tế trời đất trên Ngũ Nhạc linh từ; vật, chọi gà, thư pháp |
| Hội thu Kiếp Bạc, giỗ Trần Hưng Đạo | 10-30 tháng 8, chính hội 15-20 | Lễ ban ấn, hội quân trên sông Lục Đầu, hoa đăng, rước bộ; giỗ ngày 20 tháng 8 |
Lịch thực tế thường rộng hơn lịch lệ: năm 2026, hội xuân chạy từ 26/2 đến 11/3 (mùng 10 tới 23 tháng Giêng), hội thu từ 26/9 đến 4/10 (16 tới 24 tháng 8 âm lịch), kèm lễ tưởng niệm Nguyễn Trãi ở Côn Sơn.
Với mùa xuân 2027, Tết Đinh Mùi rơi vào 6/2/2027. Quy đổi lịch lệ sang dương lịch thì hội Kiếp Bạc (15-20 tháng Giêng) rơi vào khoảng 20-25/2/2027, hội Côn Sơn (16-23 tháng Giêng) khoảng 21-28/2/2027. Đây là ngày quy đổi, chưa phải lịch khai hội; ban quản lý công bố chương trình gần ngày, nên chờ thông báo rồi hãy chốt lịch.
Cuối tuần mùa hội bãi xe dễ kín. Muốn xem lễ mà vẫn có chỗ đứng, chọn ngày thường và đến sớm; muốn leo núi yên tĩnh thì tránh hẳn hai tháng hội.
Phí tham quan, gửi xe, giờ mở cửa
Phí tham quan áp dụng từ 1/1/2026 theo Nghị quyết 47/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố: người lớn 20.000 đồng/người/lượt, trẻ từ 6 đến dưới 16 tuổi 10.000 đồng, dưới 6 tuổi miễn; công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi giảm 50%. Bảng phí của thành phố ghi Côn Sơn và Kiếp Bạc thành hai dòng riêng, còn thông báo ngày 25/6/2026 của Ban Quản lý di tích gộp chung một tên "Di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc". Tụi mình gợi ý tính phí cho từng khu, tức khoảng 40.000 đồng mỗi người lớn nếu đi cả hai, rồi hỏi quầy vé xem một vé dùng cho đâu.
Gửi xe máy 4.000 đồng, ô tô dưới 10 chỗ 15.000 đồng mỗi lượt (áp dụng từ 1/1/2026). Hai khu cách nhau 9 km, mỗi nơi một bãi, nên tính hai lượt gửi.
Khu di sản mở cửa tất cả các ngày, kể cả lễ, Tết, nhưng không công bố giờ cụ thể; định tới thật sớm hay về muộn thì gọi hỏi trước. Giá gửi xe khách, xe lớn hơn có ở trang phí tham quan của Ban Quản lý di tích.
Mặc gì, cư xử thế nào
Nội quy của Ban Quản lý ghi: trang phục gọn gàng, sạch sẽ, không quá ngắn; đi nhẹ, nói khẽ, không hút thuốc, không đội nón mũ trong di tích; thắp hương đúng nơi quy định; không đốt lửa hay mang chất cháy nổ lên núi Côn Sơn và Ngũ Nhạc; không xem tướng số, rút thẻ. Ngoài nội quy, tụi mình gợi ý mặc áo che vai, quần hoặc váy qua gối, mang ít đồ lễ thôi, và mang một túi nhỏ đựng rác khi leo núi.
Đáng đi vì
Đáng đi vì- Rừng thông và suối ngay sau chùa, leo vừa sức trong một buổi
- Hai di tích lớn gần nhau, đi gọn trong ngày từ Hải Phòng hay Hà Nội
- Gắn với Yên Tử, dễ ghép thành chuyến Trúc Lâm
Cần biết trước
Cần biết trước- Nhiều bậc đá, trơn sau mưa; mùa hè nóng, nên đi sớm
- Mùa hội rất đông, bãi xe kín cuối tuần
- Xe công cộng tới tận nơi ít lựa chọn
Địa chỉ và đường đi từ Hải Phòng, Hà Nội
Từ 1/7/2025, khi Hải Dương nhập vào Hải Phòng, khu di tích thuộc phường Trần Hưng Đạo, TP Hải Phòng (trước là thành phố Chí Linh, Hải Dương). Nhiều bản đồ, biển chỉ đường cũ vẫn ghi "Chí Linh, Hải Dương", nên tìm đường theo tên "chùa Côn Sơn" hay "đền Kiếp Bạc" cho nhanh.
Từ trung tâm Hải Phòng tới chùa Côn Sơn khoảng 65 km đo theo bản đồ, thường hơn một tiếng chạy xe tùy giờ và đường. Lối quen là theo quốc lộ 5, tới ngã ba Tiền Trung rẽ phải sang quốc lộ 37, tới ngã tư Sao Đỏ (nay thuộc phường Chu Văn An) rẽ phải hướng Quảng Ninh, tới ngã ba cây xăng Côn Sơn rẽ trái vào khu di tích.
Từ Hồ Hoàn Kiếm tới Côn Sơn khoảng 75 km, tới Kiếp Bạc khoảng 65 km, theo cao tốc Hà Nội - Bắc Giang hoặc quốc lộ 1 rồi đường nối quốc lộ 18 hướng Phả Lại. Không tự lái thì có xe khách Hải Phòng - Sao Đỏ, Hà Nội - Quảng Ninh và xe buýt 208 chạy Hải Dương - Côn Sơn, Kiếp Bạc - Bắc Giang; tuyến, điểm dừng nên hỏi lại nhà xe. Từ Sao Đỏ vào khu di tích còn một quãng, đi taxi hoặc xe công nghệ cho gọn.
Kết hợp gì gần đó
Còn nửa ngày thì đền thờ Chu Văn An trên núi Phượng Hoàng chỉ cách Côn Sơn chừng 10 km, đường lên cũng là bậc đá giữa rừng. Chùa Thanh Mai cách khoảng 21 km, có rừng phong mà ban quản lý di tích tổ chức tour khám phá. Động Kính Chủ cách khoảng 30 km, phí 10.000 đồng/người lớn. Muốn đi trọn mạch Trúc Lâm, Yên Tử cách khoảng 50 km, nên dành riêng một ngày. Quay về nội thành buổi tối, bạn vẫn kịp một bữa bánh đa cua hay đĩa ốc vỉa hè.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ có nửa ngày thì nên chọn Côn Sơn hay Kiếp Bạc?
Muốn đi bộ, ngắm rừng thông và lên Bàn Cờ Tiên thì chọn Côn Sơn, lên xuống mất chừng nửa ngày. Muốn thắp hương, xem đền mà ít leo trèo thì chọn Kiếp Bạc, một hai tiếng là đủ, còn thời gian thì ra Sinh từ bên sông.
Người lớn tuổi, người có bệnh có nên leo lên Bàn Cờ Tiên không?
Sân chùa Côn Sơn, đền thờ Nguyễn Trãi và đền Kiếp Bạc đều đi lại nhẹ nhàng. Đường lên Bàn Cờ Tiên là bậc đá dốc liên tục; người có bệnh tim mạch, huyết áp, khớp gối hoặc đang mang thai nên hỏi bác sĩ trước, và có thể ở lại khu chùa, suối thay vì leo.
Có cần thuê hướng dẫn viên ở Côn Sơn - Kiếp Bạc không?
Để tìm đường thì không: lối chính lát đá, hai khu gọn. Người thuyết minh có ích nhất khi bạn muốn hiểu các văn bia, gian thờ và chuyện Trúc Lâm phía sau; ban quản lý nhận đăng ký thuyết minh tại bộ phận thường trực của di tích.
