Đi đền chùa Hải Phòng, chọn đúng nơi quan trọng hơn đi nhiều

Một buổi tham quan không có kế hoạch dễ kết thúc bằng việc đi qua nhiều cổng đền mà chẳng nhớ nơi nào thờ ai. Khi gom các điểm gần nhau, bạn có thể dành nửa ngày khám phá đền Nghè, chùa Dư Hàng và đình Hàng Kênh trong phố, hoặc đến Đồ Sơn thăm chùa Hang, đền Cô Chín và đền Bà Đế. Mỗi tuyến có một nét thú vị riêng, đủ để bạn vừa vãn cảnh vừa hiểu thêm về văn hóa Hải Phòng.

1. Nên đi đền, chùa, đình nào ở Hải Phòng?

Hải Phòng có nhiều công trình thờ tự lâu đời, nhưng không phải nơi nào cũng phù hợp với cùng một sở thích. Có người thích ngắm mái ngói cổ, chạm khắc gỗ; người khác muốn tìm hiểu lịch sử hoặc dành một buổi đầu năm đi lễ cầu bình an.

Chùa, đền và đình khác nhau ở đối tượng thờ:

• Chùa chủ yếu là nơi thờ Phật, sinh hoạt Phật giáo. Người dân thường đến lễ Phật, cầu an và vãn cảnh.
• Đền thường thờ các nhân vật lịch sử, anh hùng hoặc thần linh trong tín ngưỡng dân gian, chẳng hạn Nữ tướng Lê Chân hay Bà Đế.
• Đình gắn với đời sống cộng đồng làng xã, thường thờ thành hoàng hoặc người có công với địa phương, đồng thời là nơi tổ chức lễ hội truyền thống.

Một số di tích có nhiều ban thờ và lớp tín ngưỡng đan xen, nên cách phân biệt này chỉ giúp bạn hình dung ban đầu.

Khách nước ngoài lần đầu đến Hải Phòng, nhất là người yêu văn hóa và lịch sử Việt Nam, hợp với tuyến trong phố. Còn chuyến đi đầu xuân cùng gia đình, muốn kết hợp dâng hương với ngắm biển, Đồ Sơn sẽ hợp hơn.

2. Những đền, chùa đáng ghé trong trung tâm Hải Phòng

Ảnh: VinWonders

Ảnh: Du Lịch Việt Nam

Ảnh: Nguyễn Hoài Sơn

Ảnh: UBND phường Lê Chân

Ảnh: HoangTuanAnh, Phó Nháy

3. Đền, chùa Đồ Sơn: kết hợp đi lễ với một buổi ngắm biển

Rời trung tâm Hải Phòng, bạn sẽ bắt gặp một nhóm di tích có không gian rất khác ở Đồ Sơn. Có nơi nằm dưới chân núi, có nơi nhìn ra biển, cũng có ngôi chùa được tạo nên từ hang đá tự nhiên.

Các điểm dưới đây hiện thuộc phường Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Những tên như Ngọc Xuyên, Vạn Sơn hay Ngọc Hải vẫn còn trong tài liệu và chỉ dẫn cũ, tìm trên bản đồ theo cả hai tên sẽ dễ ra hơn.

Ảnh: VinWonders

Ảnh: Kohoihan

Ảnh: Thành đoàn Hải Phòng

Ảnh: HCDC

4. Hai lịch trình nửa ngày tham quan đền chùa Hải Phòng

Tuyến 1: nửa ngày trong phố - lịch sử và kiến trúc

Lộ trình: đền Nghè → đình An Biên → chùa Dư Hàng → đình Hàng Kênh.

1. 8:00-8:40

   Đền Nghè

   Tìm hiểu Nữ tướng Lê Chân, xem chạm khắc
2. 8:55-9:20

   Đình An Biên

   Tham quan đình và câu chuyện An Biên xưa
3. 9:40-10:25

   Chùa Dư Hàng

   Vãn cảnh, xem gác chuông và vườn tháp
4. 10:45-11:35

   Đình Hàng Kênh

   Ngắm chạm khắc gỗ, tìm hiểu Ngô Quyền

Lịch trình này phù hợp với khách lưu trú tại trung tâm Hải Phòng, đặc biệt là người nước ngoài có khoảng bốn tiếng trước khi tiếp tục chuyến đi.

Các điểm không cách nhau xa, chặng nào dài hơn thì gọi taxi hoặc xe công nghệ. Đi bộ ở khu vực đền Nghè và đình An Biên sẽ thú vị hơn khi thời tiết mát mẻ.

Người thích lịch sử có thể dành nhiều thời gian hơn ở đền Nghè và đình Hàng Kênh. Với gia đình đi lễ, chùa Dư Hàng thường là điểm nên ưu tiên.

Tuyến 2: nửa ngày ở Đồ Sơn - đi lễ và ngắm biển

Lộ trình: đền Cô Chín Suối Rồng → tháp Tường Long → chùa Hang → đền Bà Đế.

1. 7:30-8:15

   Di chuyển từ trung tâm

   Đi theo hướng đường Phạm Văn Đồng
2. 8:15-8:50

   Đền Cô Chín Suối Rồng

   Dâng hương, xem không gian tín ngưỡng thờ Mẫu
3. 9:00-9:40

   Tháp Tường Long

   Tham quan kiến trúc, ngắm cảnh trên cao
4. 10:00-10:40

   Chùa Hang

   Lễ Phật, khám phá hang đá tự nhiên
5. 10:55-11:35

   Đền Bà Đế

   Dâng hương, tìm hiểu truyền thuyết và ngắm biển

Tuyến này thích hợp với người đi lễ đầu năm, gia đình có xe riêng hoặc nhóm bạn muốn dành một buổi khám phá Đồ Sơn ngoài những bãi tắm quen thuộc.

Từ trung tâm Hải Phòng đến Đồ Sơn khoảng 20-25 km tùy điểm xuất phát. Đi ô tô theo đường Phạm Văn Đồng mất chừng 30-45 phút trong điều kiện thuận lợi, nhưng lễ hội và cuối tuần có thể lâu hơn.

Các điểm ở Đồ Sơn nằm rải rác trên khu vực đồi núi và ven biển. Đi xe riêng hoặc taxi thì chủ động được giờ giấc. Riêng đường lên tháp Tường Long có đoạn dốc, cần chú ý khi đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi.

Đi xe buýt từ trung tâm Hải Phòng đến Đồ Sơn

Không có xe riêng, bạn có thể lựa chọn xe buýt số 03.

Theo lộ trình điều chỉnh năm 2025, tuyến 03 kết nối khu công nghiệp VSIP, Trung tâm Chính trị - Hành chính thành phố, khu vực nội đô Hải Phòng và Đồ Sơn. Xe đi qua các tuyến phố như Trần Phú, Quang Trung, Tô Hiệu, Lạch Tray, Phạm Văn Đồng và Lý Thánh Tông.

Mức giá được công bố:

• Vé toàn tuyến: 30.000 đồng/người/lượt.
• Vé chặng theo phạm vi quy định: 25.000 đồng/người/lượt.

Xe có chuyến chiều đi từ khoảng 5 giờ và chiều về từ Đồ Sơn khoảng 6 giờ, với các chuyến cuối vào buổi tối sớm. Giãn cách giữa các chuyến thì nhà xe và thành phố từng đưa ra con số không khớp nhau, nên bạn kiểm tra giờ xe thực tế trước ngày đi.

Xe buýt phù hợp để đến khu vực Đồ Sơn, nhưng không đưa bạn đến cửa từng đền, chùa trong lịch trình trên. Từ điểm xuống xe, bạn có thể tiếp tục bằng taxi hoặc xe công nghệ.

5. Đi đền chùa ở Hải Phòng vào ngày nào đông nhất?

Người thích không khí lễ hội sẽ có trải nghiệm khác hẳn người muốn vãn cảnh yên tĩnh.

Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân năm 2026 diễn ra ngày 25-27/3, tức mồng 7-9 tháng 2 âm lịch, với hoạt động dâng hương, rước lễ, biểu diễn văn hóa, chợ quê và các trò chơi dân gian. Lễ hội đã được ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2016.

Trong những ngày này, khu vực đền Nghè, đình An Biên và quảng trường tượng đài có nhiều hoạt động tập trung đông người. Đi dự hội thì cộng thêm thời gian di chuyển và để ý các tuyến đường được phân luồng.

Chỉ xem kiến trúc hoặc chụp ảnh thì buổi sáng giữa tuần hợp hơn. Khoảng 8-10 giờ thường có ánh sáng dễ chịu và không khí bớt náo nhiệt so với dịp cao điểm. Dù vậy, không thể bảo đảm mọi điểm đều ít khách vào khung giờ này.

6. Đi lễ đền chùa Hải Phòng thế nào để không thất lễ?

Mặc gì khi vào đền, chùa, đình?

Quần áo thường ngày gọn gàng, kín đáo, lịch sự là đủ cho phần lớn không gian thờ tự; áo dài hay trang phục truyền thống để dành cho ai thích.

Áo có tay, quần dài hoặc váy dài qua gối là lựa chọn an toàn. Áo quá ngắn, trang phục xuyên thấu hoặc đồ tắm thì để ở khách sạn. Giày dép dễ tháo cũng rất tiện bởi một số khu vực có yêu cầu bỏ giày trước khi bước vào.

Có cần chuẩn bị lễ vật không?

Hoa tươi, trái cây, hương hoặc một lễ chay đơn giản đã đủ cho nhu cầu dâng hương thông thường, nhưng cần tuân theo quy định riêng của từng di tích.

Một số đền có tập tục dâng lễ khác chùa Phật giáo. Hỏi người trông coi trước khi đặt lễ, nhất là tại những ban thờ có nghi thức riêng.

Khách chỉ tham quan thì đi tay không, xem kiến trúc, tìm hiểu lịch sử và quan sát hoạt động tín ngưỡng một cách tôn trọng.

Đặt tiền công đức ở đâu?

Tiền công đức là khoản đóng góp tự nguyện, không có số tiền tối thiểu chung áp dụng cho mọi ngôi đền, chùa.

Bỏ tiền vào hòm công đức được bố trí tại di tích hoặc làm theo hướng dẫn chính thức của ban quản lý. Không đặt tiền trực tiếp lên tượng thờ, nhét vào tay tượng hay rải tiền lên đồ thờ.

Ngoài ra, đừng mặc định những lời mời mua lễ, viết sớ hoặc đổi tiền ở bên ngoài là dịch vụ bắt buộc. Bạn có thể từ chối một cách lịch sự.

Chụp ảnh trong đền chùa có được không?

Nhiều nơi cho phép chụp ảnh ở sân, cổng và khuôn viên bên ngoài. Tuy nhiên, khu vực chính điện, hậu cung hoặc nơi đặt hiện vật quý có thể hạn chế hay cấm chụp.

Nhìn biển hướng dẫn trước khi đưa máy lên. Không dùng đèn flash ở nơi có đồ thờ, hiện vật nhạy cảm với ánh sáng hoặc khi quy định không cho phép.

Trong lúc có người dâng hương, hành lễ hay thực hành hầu đồng, hãy giữ khoảng cách và xin phép trước khi chụp cận cảnh. Cũng đừng đứng chắn lối đi chỉ để có một bức ảnh đẹp.

Khách nước ngoài có thể vào đền chùa mà không theo tôn giáo không?

Có. Phần lớn các điểm kể trên vừa là nơi sinh hoạt tín ngưỡng vừa mang giá trị lịch sử, văn hóa.

Chưa hiểu nghi lễ thì đứng quan sát, cúi đầu nhẹ để thể hiện sự tôn trọng và làm theo hướng dẫn tại chỗ là đủ.

Với khách nước ngoài, đừng mặc định nghi thức ở Việt Nam giống hoàn toàn với những ngôi chùa hoặc đền thờ tại quê nhà. Mỗi địa phương có cách tổ chức không gian thờ tự và tập quán riêng.

7. Một vài lưu ý trước khi lên đường

Chuyến đi nhẹ nhàng hơn khi chọn tuyến trước, dành thời gian cho các điểm chính và không cố ghé quá nhiều nơi.

Buổi tham quan trong phố nên có giày đi bộ thoải mái, một chai nước và điện thoại đủ pin để xem bản đồ. Còn tuyến Đồ Sơn có cả khu vực dốc và những đoạn gần biển, vì vậy nên mang giày bám tốt, áo khoác mỏng cùng đồ chống nắng.

Bạn cũng nên tìm địa điểm theo cả tên hiện tại lẫn tên cũ. Chẳng hạn, đền Cô Chín Suối Rồng vẫn được ghi là thuộc phường Ngọc Xuyên cũ, còn đình Hàng Kênh đôi khi xuất hiện với địa chỉ phường Hàng Kênh trước sáp nhập. Theo đơn vị hành chính hiện nay, các nơi này lần lượt thuộc phường Đồ Sơn và phường Lê Chân.

Về giờ mở cửa và chi phí, không nên mặc định mọi di tích đều có cùng khung giờ hay miễn phí tất cả hoạt động. Việc tham quan, gửi xe, dịch vụ lễ và chương trình biểu diễn có thể được quản lý riêng. Những ngày tổ chức nghi lễ lớn còn có thể hạn chế khách vào một số khu vực.

Cuối cùng, hãy chừa một khoảng thời gian trống trong lịch trình. Có khi bạn sẽ muốn ngồi thêm ở sân chùa Dư Hàng, ngắm kỹ một bức chạm ở đình Hàng Kênh hoặc dừng lâu hơn trước mặt biển ở đền Bà Đế.

Lần tới đến Hải Phòng vào dịp Tết, lễ hội hay chỉ có vài tiếng rảnh giữa chuyến du lịch, bạn vẫn có thể áp dụng cách chọn điểm theo khu vực và sở thích này.